Blog

Ditjes en datjes...

Over hoe opvoeden vandaag òòk kan!

Informed consent? Een paar feiten die je in het ziekenhuis niet verteld worden, maar die je wel hoort te weten voor je medische beslissingen uit handen geeft

Ok. Dit wordt een heel persoonlijke post.

 

Ik heb lang gewacht om hem te schrijven (en hij is deel van een reeks), maar hier komt ie!

 

 

 Flickr Commons, CMRF Crumlin

Flickr Commons, CMRF Crumlin

 

Zo'n twee jaar geleden kreeg mijn dochter, toen 2,5 jaar, plots een gezwollen gezicht. Het was weekend dus we gingen naar de weekendtandarts, die me wist te vertellen dat haar tandje ontstoken was. Ze raadde me aan om de maandag erop naar het ziekenhuis te gaan.

 

Dat deden we.

 

Ik was ongelofelijk vermoeid van de slapeloze nachten (mijn dochter had ook enorm veel pijn).

 

In het ziekenhuis stelden ze voor om mijn dochter haar tandje weg te nemen. “Dat was nodig,” zo klonk het. We kregen een afspraak voor de volgende dag. (Het was toen al vier uur in de namiddag. Veel tijd om onszelf of om onze dochter voor te bereiden of extra informatie in te winnen was er niet)

 

Ik belde mijn ouders. “Andere kindjes moeten toch ook zo'n dingen doen,” zei mijn vader, misschien wel het standaard antwoord in onze cultuur?

 

In het ziekenhuis had ik nog veel vragen: “waarom is dit nodig?” “Ik kan toch bij haar blijven?”

 

Ik voelde me behandeld als een onnozele mama, die gewoon haar kind niet kon loslaten. “Kindjes moeten toch niet altijd hun zin krijgen.” Ik mocht niet blijven. Veel informatie kreeg ik ook niet.

 

 

Ik werd – tegen mijn wil – naar buiten begeleid, en afgeleid. Ik voelde me zeer angstig. Ik vroeg of mijn dochter toch al bij mij zou zijn als ze zou wakker worden. “Ja ja,” zeiden ze (alweer met dat gezicht van “kom, this is not a big deal”).

 

 

Een half uur zaten we in de wachtzaal.

 

Ik zal nooit vergeten, toen ik mijn dochter ophaalde uit de operatiezaal was ze toch wakker. Voor de eerste keer in haar leven was ze niet blij om me te zien, ze keek weg. In de taal van trauma die ik later zou zeggen, begreep ik dat ze “dissocieerde”.

 

 

De tandarts kwam even doodleuk vertellen dat mijn dochter haar tandje los had gestaan en verdween weer.

 

Ik voelde me super super boos. Dan was het toch vanzelf uitgevallen? Waarom dan zo'n ingrijpende ingreep? Waarom werd ons dit niet eerder verteld? Waarom werd ik niet gezien als iemand die zélf beslissingen kon nemen voor mijn kind? Waarom werd ik helemaal opzij gezet? Als iemand die voelde wat haar kind nodig had (nabijheid) etc. bij dit gebeuren?

 

“'t Is toch niet zo erg”… Dat waren de reacties op mijn boosheid. Weinig echt begrip, kennis van zaken.

 

 

Intussen herkende ik mijn dochter niet meer. Ze begroette me niet meer met blijheid. Ze bleef wat meer op afstand. Ze deed ook van de ene dag op de andere dag andere kinderen pijn. Ze ging zo graag naar een opvang die we met andere ouders in elkaar hadden gestopt… Tot haar operatie. Toen werd ik iedere keer naar huis gebeld – mijn dochter had angstaanvallen. Als ik ergens heen ging dan belde ze me graag eens op wanneer ze bij een oppas was. Dit alles stopte van de ene dag op de andere.

 

Voor mijn dochter was de operatie geen operatie. Iemand had haar tand “gestolen” (zeker, niemand had hààr iets verteld over wat er ging gebeuren met haar – van de dokters tenminste). Had daarvoor geweld gebruikt. Ik had haar niet beschermd.

 

Ze begon zelf ook te spelen dat ze dingen wegnam van anderen die dat niet wouden. Ze speelde het telkens weer. Ze speelde ook telkens weer dat er iets gebeurde wat zij niet wou.

 

 

Naarmate ik meer en meer ging lezen en met traumatherapeuten sprak, kreeg ik te horen hoe vaak medische ingrepen traumatiserend zijn voor ouders en kinderen. Het gebeurt constant. Kinderen gaan van een plaats van verbondenheid in een vecht- of vluchtrespons. Dus je ziet tekenen van agressie, tekenen van angst – of dissociatie (dit gebeurt omdat een kind niet kon weglopen of vluchten in de situatie, dus doen ze alsof ze “dood” zijn -gaan ze heel stilletjes liggen). Het probleem is dat zelfs eens het event voorbij is, ons zenuwstelsel deze respons behoudt. Dus een kind blijft angstig, agressief, of blijft dissociëren.

 

Hetzelfde geldt voor de ouders. Ook wij gaan vaak in een freeze respons bij medische ingrepen die onze kinderen betreffen. Dat staat niet los van de manier waarop met ons gecommuniceerd wordt in deze situaties van gevaar. Het belet ons om meer krachtig tegen artsen in te praten. Artsen vergeten al te vaak dat ouders en kinderen niet dagelijks operatie meemaken en dus niet de “verharding” hebben die zij zelf wél hebben ingebouwd. Dat ouders artsen te snel geloven, omdat ze het beste willen voor hun kinderen. Dus dat artsen een belangrijke morele rol innemen, evenals andere derden, om trauma te voorkomen in ouders en kinderen.

 

Natuurlijk zou niemand me geloven. Ik zou als ouder wel gewoon niet goed opvoeden, vandaar dit gedrag, toch? We kunnen de medische experten toch niet in vraag stellen? Hoe veel onderzoek er ook al naar dit thema is gedaan met telkens dezelfde resultaten? Ja, medische ingrepen zijn vaak traumatiserende ervaringen voor kinderen! En hun ouders!

 

Waarom was het traumatiserend voor ons ouders? Wij werden bij elke beslissing opzij geschoven als “onnozel”, onze vragen als “irrelevant” (hoewel later bleek dat mijn vragen wel degelijk steek hielden, vanuit het perspectief van bescherming van mijn kind voor trauma). We werden te weinig geïnformeerd. Een andere belangrijke factor voor zowel ons als voor ons kind: het ging allemaal te snel. En... Achteraf bleek dat het onnodig was geweest. 

 

Een jaar later – en met veel kennis van zaken – ging ik praten met het hoofd van de operatieve afdeling van het ziekenhuis waar mijn dochter was geweest. “Ja”, zo zei hij. “Wat je vertelt, dat heet 'post-operative behavioral changes'. Je kan er wat over opzoeken.”

 

"Dank je."

 

Aanvankelijk was ik heel erg blij geweest dat hij me had willen zien. Toen kon ik mijn oren niet geloven: jullie wéten dat dit een veel voorkomend resultaat is van operaties bij kinderen en toch vermelden jullie dit niet in gesprekken met de ouders? Wat is 'informed consent' dan nog waard? (natuurlijk had het ziekenhuis zich goed ingedekt tegen klachten) Als ouders dit zouden weten zouden ze toch niet zo snel meegaan met jullie discours?

 

Hij vermeldde bovendien nog dat “de artsen hadden waarschijnlijk een gaatje gehad in hun agenda en daarom een operatie hadden ingepland.” Dus eerder dan dat het echt nodig was, hadden ze zomaar wat gedaan, ook al weten ze hoe ernstig de gevolgen zijn?

 

Ook in dit gesprek leek de man het maar normaal te vinden dat ik “me er snel over zou zetten” dat mijn dochter nu 'post-operative behavior changes' had. “Get over it.” Niet erg, toch?

 

 

Omdat artsen het niet voor jou zullen doen, geef ik je hier de informed consent waar je recht op hebt:

 

operaties kunnen de hechting tussen ouder en kind wijzigen. Met andere woorden, een veilig gehecht kind kan onveilig gehecht worden

 

operaties kunnen bij een kind gedragswijzigingen teweeg brengen – deze zijn een resultaat van trauma in het zenuwstelsel

 

al deze gevolgen zijn relatief eenvoudig te voorkomen. (Voor mijn dochter had het bijvoorbeeld al een groot verschil gemaakt als artsen haar gewoon hadden uitgelegd waarom ze zo'n eng masker op hadden over hun mond. Haar vertellen wat er ging gebeuren en waarom had ook geholpen, ja, ook al is ze jong. Mij laten blijven en tenminste aanwezig laten zijn bij het "wakker worden." Mij écht vertellen wat er was gebeurd tijdens de operatie, zonder me "gerust te willen stellen" - mijn dochter sprak nadien over wakker worden tijdens de operatie; dat gebeurt wel meer. Artsen moeten dit zeggen tegen ouders - hoe kunnen zij anders hun kind door de angsten daarover begeleiden? Etc.) Artsen doen dit op dit moment niet. Dus je zal dit zelf voor je kind moeten doen. In deze bronnen vind je goede informatie over hoe je trauma kan voorkomen in jezelf en je kind.

 

* Trauma-proofing your kids: Peter Levine & Maggie Kline

* Trauma through a child's eyes: Peter Levine & Maggie Kline

* It won't hurt forever: guiding your child through trauma: Peter Levine

 

in diezelfde bronnen kan je lezen/horen wat je zelf kan doen nà een medische ingreep om de kans op trauma bij je kind te verminderen.

 

 

Een trauma voor kinderen is ook een trauma voor hun opvoeders en omgekeerd. Laat ons praten over onze ervaringen. Zodat medisch trauma erkend wordt. Of het nu een traumatische ervaring was met je kind in het ziekenhuis op latere leeftijd zoals bij mij, of een traumatische ervaring tijdens de bevalling.

 

We moeten er “niet zomaar over geraken”. Onze boosheid is legitiem. En broodnodig. Laat ons werken aan verandering.

 

Wat zou een mama beer hebben gedaan in het ziekenhuis? Natuurlijk is onze generatie ouders helemaal gewend geraakt aan het negeren van de eigen lichamelijke signalen om de expert te volgen. We mochten nooit “nee” zeggen tegen de arts (herinner je het CLB?). Tijd om het tij te keren. Als ouders hebben we een ultiem fine-tuned middel, onze intuïtie, dat ons helpt in deze situaties. Het is echt moeilijk om er in situaties van hevige stress naar te luisteren. Maar dat het de moeite waard is om dat te leren, dat vertelde deze ervaring me.

 

Ik deel het zodat het niemand anders hoeft te overkomen. En ik schrijf nog meer hierover. In komende posts :-).

 

 

Als afsluiter: in een cursus vertelde Jurgen Peeters het volgende: "medische ingrepen zijn vaak onnodig en verstoren de hechting tussen ouder en kind" - daar komt het in het kort op neer :-)

 

 

PS: intussen ben ik zelf getraind in de somatic experiencing methodologie (o.l.v Maggie Kline) en help ik ouders om zichzelf en kinderen te ondersteunen bij trauma. Contacteer me gerust voor meer info!