Blog

Ditjes en datjes...

Over hoe opvoeden vandaag òòk kan!

Trauma-preventie in het ziekenhuis

Zeer veel traumatische ervaringen voor kinderen gebeuren – helaas – in het ziekenhuis. Ze zijn ook relatief gemakkelijk te voorkomen: wanneer kinderen gepast voorbereid worden op de gebeurtenis, wanneer hun ouders aanwezig kunnen zijn en blijven in deze enge situaties en wanneer kinderen aangesproken worden – want zelfs dat gebeurt vaak niet.

 

Artsen worden tot de dag van vandaag niet opgeleid in trauma. Dat is jammer, precies omdat onverwerkte kindertrauma zélf op latere leeftijd vaak zorgt voor ziekteverschijnselen die ernstige vormen kunnen aannemen. Sinds het verschijnen van de ACE studie is er dan ook veel meer aandacht voor de impact van trauma's uit de kindertijd op het hele verdere leven van mensen. Om ernstige ziektebeelden (CVS, fibromyalgia, …) te begrijpen én genezen – zo weet men uit recent onderzoek – moet men ook vroege trauma's beschouwen; trauma's die een gezonde werking van het zenuwstelsel hebben gecompromitteerd.

 

Helaas wordt vaak vergeten dat zeer veel kindertrauma's net gebeuren in een ziekenhuiscontext. Kinderen ondergaan vaak medische procedures die overweldigend zijn en die als gewelddadig kunnen overkomen voor zo'n klein kind. Vaak zijn het assistenten die de procedures op kinderen uitoefenen – hetgeen kinderen extra kwetsbaar maakt voor onbedoelde psychische letsels. Assistenten oefenen zich in het fysieke beroep en hebben vaak minder oog voor de psychologische noden van zo'n kwetsbare wezens.

 

Zoals ik al schreef is één factor voor het vermijden van trauma bij kinderen een gepaste voorbereiding van kinderen op de gebeurtenis. Ook hen als subject beschouwen van de behandeling is belangrijk – want vaak wordt alles over de hoofden van de kinderen heen besproken en uitgevoerd. De emoties van kinderen bij zo'n enge procedures worden vaak gebagatelliseerd “wees niet zo gevoelig”; “het is niets”; “je bent aan het dramatiseren” – en zo'n uitspraken versterken precies de traumatische impact van medische ervaringen. Daarbovenop is het vaak zo dat kinderen die gezonde tekenen vertonen van afweer op niveau van het zenuwstelsel: schudden, beven, trillen, huilen, stampen, … worden afgeleid. Dit brengt kinderen veel schade. Het is precies dit schudden, beven en huilen dat de traumatische impact van ervaringen in het ziekenhuis enorm kan helpen verminderen – en toch komen op dat ogenblik artsen vaak tussen om de kinderen af te leiden: “mooie tekening zeg!” “Kijk eens naar dat!”

 

Artsen zouden de signalen van trauma en trauma-release in kinderen moeten herkennen en er gepast op inspelen, zeker wanneer het gaat om die momenten van zorg waar er een ziekenwagen aan te pas komt of waarbij een traumatisch event van die aard opnieuw wordt opgeroepen bij een later doktersbezoek. Mijn tip nummer 1: stop nooit een trillend kind met trillen - en stop nooit een huilend kind. Ik hoop van harte dat artsen hier rekening mee houden én dat ouders zich gesterkt voelen om hun kind te beschermen van “interferenties” wanneer hij of zij trilt. We leven in een cultuur waarin men huilen en trillen bij kinderen zo snel mogelijk wil stoppen en het vraagt veel van ouders om voor hun kind ruimte te vragen om zich te kunnen uitdrukken – en dus om de lading van het zenuwstelsel te laten ont-laden.

 

Meer weten? Kom gerust langs voor een consultatie of boek een lezing over trauma-proof handelen in het ziekenhuis. Artsen én ouders zijn welkom.

 

Meer lezen?

* Trauma through a child's eyes – Peter Levine & Maggie Kline

* Childhood Disrupted – Donna Jackson Nakazawa

* The body keeps the score – Bessel Van Der Kolk

* Hand In Hand Parenting - handinhandparenting.org