Blog

Ditjes en datjes...

Over hoe opvoeden vandaag òòk kan!

Een derde aandachtspunt bij een scheiding: conversaties tussen volwassenen.

Na de posts “wat een scheiding zo moeilijk/lastig maakt”, delen 1 en 2, nog een post over een typische uitdagende opvoedingssituatie die zich vaak voordoet na een scheiding.

 

Vele ouders hebben het voor: ze praten met een andere volwassene terwijl hun kind hen telkens onderbreekt. Het “oude credo” om hiermee om te gaan luidde: laat de kinderen maar wachten – desnoods negeer je hen. Ouders die responsiviteit hoog in het vaandel dragen durven vandaag al eens een andere keuze maken

– wetende dat het geduld dat een kind kan opbrengen groeit met zijn of haar leeftijd. Met andere woorden, dat we niet hetzelfde geduld mogen verwachten van een kind dan van een volwassene.

– in een poging de oorspronkelijke levenslust van het kind zo min mogelijk te fnuiken (vaak willen kinderen snel iets tonen waar ze dolenthousiast over zijn).

 

Er zijn ook “tussenoplossingen” op het internet te vinden. Zo kan je bijvoorbeeld afspreken dat je kind haar hand op jouw hand legt als ze jou iets wilt vertellen. Zo kan je bij de eerst volgende “pauze” in het gesprek met je volle aandacht naar haar gaan.

 

 Flickr Commons, Tony Guyton

Flickr Commons, Tony Guyton

Kinderen die een scheiding hebben meegemaakt – met daarbij horend misschien ook een pak ruzies of spanning thuis – hebben het vaak nog een tikje moeilijker met volwassenen die naast hen of over hen heen zitten te praten. De reden hiervoor is duidelijk, al staan we er vaak niet bij stil: ze kunnen gesprekken tussen volwassenen zijn gaan linken aan ruzie / spanning en zien het (onbewust) als hun taak om tussen te komen – om geen enkele situatie de kans te geven om te escaleren. Een logisch gevolg: veelvuldig onderbreken. Een gesprek tussen volwassenen kan dan gezien worden als een “trauma-trigger” die een pak angst oproept bij het kind waardoor zij alvast in de aanval gaat om erger te voorkomen.

Het kan ook zijn dat het kind zich zodanig niet gezien voelde wanneer de ruzies thuis plaats vonden (twee boze mensen die zo opgaan in de ruzie dat ze geen oog hebben voor de noden van het kind) dat ze wilt voorkomen weer eens niet gezien te worden. Een logisch gevolg: extra schreeuwen om aandacht.

 

Het is belangrijk dat ouders zich bewust zijn – voorbij de “tips en tricks” – van de onderliggende motivaties bij een kind om een bepaald gedrag (zoals veelvuldig onderbreken) te stellen. Vaak is de bedoeling van het kind onschuldig (angst verminderen) of oprecht (ruzie proberen vermijden). Enkel wanneer ouders op de onderliggende noden van het kind inspelen zal het onderbreken dan ook langzamerhand gaan verminderen. Ouders kunnen dit doen door aan te geven dat ze kunnen begrijpen dat lange gesprekken tussen volwassenen uitdagend zijn voor het kind. Ze kunnen uitleggen dat deze situatie anders is, nieuw ook. Ze kunnen het gesprek tussen volwassenen zélf een paar keer te onderbreken om te kijken hoe het met het kind gaat (om eventuele angst te reguleren). Ze kunnen het kind verzekeren dat er geen ruzie zal zijn (als ze dat kunnen garanderen natuurlijk) en het kind uitnodigen (niet dwingen!) om even bij de volwassenen aanwezig te blijven om eens te kijken hoe dat voelt. Het kind kan een “paswoord” kiezen dat aangeeft dat het zich bang voelt, waarbij de ouder hulp kan bieden aan het kind.

 

Soms is het zo dat kinderen waarvan de ouders gescheiden leven het überhaupt al als onwennig ervaren om met drie of meer in een zelfde ruimte te zijn. Ook hier geldt dat het expliciet aanbieden van een “kader” dat aangeeft dat de onderliggende nood van het kind begrepen wordt + dat een oplossing biedt die aan die nood tegemoet komt, snel soelaas kan bieden aan het kind en de ouders (en andere volwassenen).

 

Het moeilijkste hierbij is vaak, helaas, andere volwassenen vinden om mee in gesprek te gaan die er mee toestemmen om de noden van het kind voorop te stellen. Die, met andere woorden,

– de tijd willen nemen om expliciet een veilige brug te maken tussen twee volwassenen waartussen het kind kan oefenen om opnieuw te (be)rusten wanneer volwassenen praten

– onderbroken kunnen en willen worden in hun gesprek.

 

Het idee dat kinderen die om aandacht vragen verwende nesten zullen worden blijft de publieke opinie overheersen. Jammer genoeg versterkt dit een vicieuze cirkel van ontevredenheid bij ouder en kind die vrij makkelijk vermeden kan worden. Kinderen die – in dit geval letterlijk – om aandacht schreeuwen, zijn kinderen die hulp nodig hebben. Een kind dat begeleid wordt om een nieuwe harmonie te ervaren en vinden is een vrij en blij kind – geworteld en zeker in zichzelf, ook bij anderen.

 

Lees deel 1 en 2 van deze reeks.