Blog

Ditjes en datjes...

Over hoe opvoeden vandaag òòk kan!

1 basisingrediënt voor “bewust” opvoeden

Het is zo eenvoudig… Tijd

 

Het klinkt bijna te eenvoudig om waar te zijn. Zoniet, onmogelijk om te dòen. Iedereen is toch gestresseerd? Is dat nu niet dé “mode de vivre” in onze Westerse samenleving? Een onvermijdelijk gegeven?

 

Misschien is het inderdaad wel de hoogste horde die we als ouders te overwinnen hebben. Misschien precies daarom dat opvoeden vaak zo stroef verloopt in onze samenleving.

 

Een kind opvoeden betekent in essentie dat we het zenuwstelsel van een kind (voldoende) reguleren. We reguleren het zodanig goed dat een kind leert zichzelf te reguleren - de eigen impulsen, emoties en behoeften. Is een kind onvoldoende gereguleerd, dan worden vecht-, vlucht- of “bevries”reacties legio. Wat we dan zien is: slaan, wegduwen, angst, vermijdingsgedrag, nihilisme of apathie, enzovoort. Depressies en angststoornissen op latere leeftijd.

 

Om het zenuwstelsel van ons kind te reguleren, is het nodig dat ons eigen zenuwstelsel voldoende gereguleerd is. Precies dit blijkt in onze gehaaste samenleving een Hercules taak. Toch is rust nodig om kalmte te installeren in onze kinderen. Echte kalmte, echte rust, echte regulatie.

 

Echt? Ja, want wat ik er niet onder reken: 

“stop nu eens met huilen, het is niets” (dat is niet reguleren, dat is vermijden) 

of 

“ooh, aaah dit is zo erg, wat zullen we doen?” (dat is niet reguleren, dat is een kind volgen in de angst)

 

Bijvoorbeeld : “Dit is eng én ik ben hier. Je kan op me steunen. Blijf bij de angst. We hoeven er niet van te gaan lopen. We hoeven hem niet groter te maken. Het is ok dat je dit voelt én we bekijken samen wat nodig is.”

 

Slowing down. Het trager doen. Nog even “nee” zeggen wanneer artsen je kind bespringen, wanneer je kind nog niet klaar is voor afscheid op school. Even vertragen wanneer je kind naar je toe komt hollen met een kunstproject terwijl je aan het koken bent. Prioriteiten deftig selecteren. 

 

Het zijn de meest belangrijke tools die een ouder kan inschakelen. 

 

Het boek “simplicity parenting” duidt bovendien prachtig hoezeer kinderen geholpen zijn met “minder” ook wanneer het om hun omgeving gaat. De overdaad aan speelgoed, boeken, suikers, informatie… Ze zijn meer dan onze kinderen vaak aankunnen. Zeker na een volle dag school. We helpen kinderen zo vaak niet bij het verwerken van de vele dingen die ze hebben ervaren en gezien doorheen de drukke dag. Dat hebben jonge kinderen nochtans nodig. Verminderen is dan ook in hun dagelijks leven van uitermate groot belang. Maar… Vaak weten we zelfs te weinig wàt er in hun leven gebeurt om hen te helpen de vele impulsen te verwerken… (daarover meer in een volgende blogpost).

 

Kenmerkend voor een traumatische ervaring is ook precies dit: een kind vertoonde een hevige vecht-, vlucht- of bevriesreactie en deze kon - op het moment van het event - onvoldoende gereguleerd worden. Een kind kan dan vast komen te zitten in angst, vermijdingsgedrag of zelfs dissociëren. 

 

Als ouders hebben we vaak ook tijd nodig om de juiste beslissingen te nemen voor ons gezin; om “uit de box” te denken. Dat heb ik zelf bijvoorbeeld ervaren toen een arts me vertelde dat het tandje van mijn dochter “getrokken moest worden”. Het moest allemaal zo snel gaan - de volgende dag - en in die haast was ik enkel nog bezig met hoe ik dit zo vlot mogelijk kon laten verlopen. Ik dacht niet meer “uit de box” - is dat tandje trekken wel écht nòdig en waarom - en verloor dus het bredere perspectief uit ogen. Toch is het net zo’n doorbreken van het tunnelperspectief waarin we vast kunnen zitten zeer nodig. En dat vergt tijd. Tijd om informatie in te nemen. Tijd om te wikken en wegen. Om te voelen. Tijd om te beslissen. Tijd om te navigeren. Tijd om te bespreken. 

 

Als ouder zijn er talloze beslissingsmomenten zoals deze. Wat als een kind nog niet klaar is voor school? Denken we dat dit een moment is om te door te duwen of kunnen we meer tijd creëren voor een kind om te wennen? Wat als ons kind probleemgedrag stelt op school? Zien we maar één oplossing (een label misschien) of kunnen we het probleem in een breder kader zien - met meer oplossingen? Wat als ons kind niet wilt opruimen: zien we maar één alternatief (straffen) of kunnen we de ruimte creëren om creatief met de uitdaging om te gaan?

 

Dit lukt ons vaak niet wanneer we zelf uitermate gespannen rondlopen. Vandaar dat het zo belangrijk is om ons bewust te zijn van de taal van ons lichaam. Vluchten we? Vechten we? Bevriezen we? Stop dan even en kom tot rust. Dit is ook wat we aan onze kinderen kunnen meegeven: “Neem je tijd; doe het op jouw tempo.” Want echt, de wereld zal niet stoppen met draaien. 

 

We zijn het waard. Tijd. Innerlijke tijd en uiterlijke tijd. Daarmee samenhangend ook: ruimte. Onze kinderen zijn het waard. Meer nog, ze hebben het broodnodig…

 

 Flickr Commons, Jan Klomp

Flickr Commons, Jan Klomp