Blog

Ditjes en datjes...

Over hoe opvoeden vandaag òòk kan!

Waarom ik mijn dochter niet beloon: twee eenvoudige voorbeelden

Eerder gaf ik reeds 10 redenen om je kind niet te belonen. In deze blogpost heb ik het vooral over die vorm van belonen waarbij we onze kinderen willen aanmoedigen. Het is bij deze vorm dat we minder makkelijk zien waarom onze kinderen er wel eens geen baat bij zouden kunnen hebben. De twee volgende voorbeelden zijn voorbeelden uit mijn eigen gezinsleven. Ik heb ze uitgekozen voor deze blogpost omwille van hun eenvoud. Ze geven de impact weer van belonen, zowel op korte als op lange termijn.

 Flickr Commons, Jozef Turóci

Flickr Commons, Jozef Turóci

 

In de eerste situatie wandel ik met mijn dochter (2,5 jaar) naar huis van de speeltuin. Mijn dochter had een zeer duidelijke intentie. Ze wilde naar huis om te gaan slapen. Haar lichaam vertelde haar dat ze moe was. Om naar huis te wandelen gaan we van een klein bergje af. Een voorbijgangster “beloont” mijn dochter: "Wat flink dat jij daarvan af kan! Knap hoor!" Wat dan gebeurt is eigenlijk heel boeiend: mijn dochter blijft op het bergje klimmen. Ze loopt er weer af en blijft al doende de aandacht van de dame vragen. Het belonen had bij haar als effect dat ze van haar eigen pad afdwaalde, op zoek naar de goedkeuring van iemand anders. Dat is precies wat we kunnen verwachten op de lange termijn: “Ik doe dit alles omdat mensen dit van me verwachten; ik word dan beloond met hun goedkeuring. Maar wat wil ik eigenlijk zélf?”

 

In de tweede situatie is mijn dochter een beetje aan het “rough housen”. Een beetje. Ze springt op en neer van de zetel zoals ze wel vaker doet. Ze doet dit voor uren aan een stuk en kent erg goed haar grenzen (tenminste, wanneer ze niet moe is). Op een dag is er een gast bij ons thuis wanneer ze dit doet. De gast beloont haar “Wow, zo hoog dat je gaat! Jij kan erg goed klimmen!” Mijn dochter gaat ineens veel hoger dan ze ooit heeft gedaan, en harder. Daarbij verliest ze de verbinding met haar eigen inschattingsvermogen. Slechts een paar tellen na de beloning valt ze van de bank. Niets ernstigs gelukkig. Wel een heel tastbaar voorbeeld van hoe mijn dochter even uit haar lood werd geslagen door de externe “beloning” van iemand anders. Ze richtte zich naar die evaluatie (hoger is beter!) in plaats van te luisteren naar haar innerlijke kompas.

 

We herkennen dit allemaal wel, niet? Het gevoel dat we van onze innerlijke weg verwijderd zijn, soms zelfs niet meer weten wat die weg eigenlijk inhoudt. Opvoeden zonder belonen is ruimte laten voor ons kind om bij zichzelf te blijven, in het midst van het leven. Om niet meer of niet minder te zijn dan zichzelf. Om ten volle geliefd te worden. Zomaar.

 

P.S. Kinderen die vaak beloond werden zijn vaak die eerste "feel" voor hun weg een beetje kwijt. Ze hebben - wanneer men er voor kiest niet langer te belonen - wat tijd nodig (en soms wat extra begeleiding) om hun innerlijke stem opnieuw te ontvangen en om deze in vertrouwen op te volgen.