Blog

Ditjes en datjes...

Over hoe opvoeden vandaag òòk kan!

Kinderen leren omgaan met verschil: waarom we het beter net wèl doen.

Herken je dit scenario?

Je dochter heeft haar troetelbeer verloren. Je besluit om haar een nieuwe beer kado te doen. Koop je nu ook een nieuwe beer voor je zoon?

Vele ouders hebben de neiging om hierop te antwoorden: “Zeker, we moeten onze beide kinderen toch gelijk behandelen?” Dus, je zoon krijgt ook een nieuwe beer.

Intussen gaat de ratrace thuis verder: “Maar Jan die mag langer opblijven, waarom mag ik dat dan niet?” of “Zus kreeg toch ook net een koek? Ik wil er ook één.” En geleidelijk aan verzuurt de relatie tussen broer en zus, en vaak ook met de ouders.

Wat we als ouders uit het oog verliezen is dat we – door telkens precies hetzelfde te willen geven aan alle kinderen – hen een mindset meegeven die vergelijkt en berekent. “Kreeg ik wel hetzelfde?” “Word ik niet benadeeld?” Wat nog belangrijker is, we geven hen het idee mee dat ze, wanneer ze niet hetzelfde krijgen, niet even graag gezien worden, want de gelijke behandeling komt vaak met de slagzin “want we zien jullie even graag”.

Vaak escaleert een gevoel benadeeld te worden dan snel: “Ik vind het niet meer leuk thuis, broer is hier de lieveling!” “Ik mag ook nooit iets!” “Het is gewoon niet eerlijk!” "Jullie kijken enkel naar zus!"

Het zal gegarandeerd gebeuren dat de twee (of meer) kinderen in bepaalde situaties niet gelijk behandeld kunnen worden. Aangezien kinderen verschillend zijn is de vraag ook maar of dit überhaupt wenselijk is. Kinderen die hebben geleerd dat ze precies hetzelfde krijgen met de boodschap dat de ouders hen even graag zien kunnen dan gaan panikeren.

Hoe anders zou het zijn mochten ouders de boodschap geven: “Jouw zus is verdrietig. Ze is haar beer verloren. Wil je even met me meedenken wat we zouden kunnen doen om haar op te vrolijken, zodat ze weet dat we met haar meeleven?” Je zoon weet in dit geval dat jullie een actie plannen omdat je dochter een bepaalde behoefte heeft. Een behoefte die tot stand kwam omdat ze iets verloor – haar beer. Er wordt erkend dat die behoefte ook emotioneel is. Het is vanuit een sociaal-voelendheid naar je dochter toe dat jullie iets willen ondernemen. Je zoon wordt niet uitgesloten van het proces.

Je kinderen leren in dit geval om de behoeften van anderen te erkennen en er mee aan de slag te gaan. Dit zorgt ervoor dat ze ook hun eigen behoeften steeds beter leren invoelen. "Goh, ik hoef geen beer, ik voel me eigenlijk op en top!" of "ik voel me ook verdrietig, omdat zus zich verdrietig voelt." Het is dan het aspect zorg dat aan iedereen in gelijke mate wordt toebedeeld. Wat dit betekent is voor iedereen anders. Je kan napraten met je zoon hoe fijn het voelt om iemand zorg te schenken.

Wanneer we onze kinderen duidelijk maken dat ze absoluut – no question about it - graag gezien worden om wie ze zijn; wanneer we tonen dat we er altijd zijn voor hen, blijven we als ouders verbonden bij hetgeen lééft bij onze kinderen. We verliezen hun behoeften en emoties niet uit het oog. Deze krijgen immers vaak niet onze aandacht wanneer we regels maken onder het mom “gelijk voor de wet”. Dan krijg je immers al gauw het scenario dat we als ouders vinden dat onze kinderen “toch al iets kregen en dus niet mogen klagen", terwijl het kind eigenlijk het gevoel heeft zijn of haar behoefte niet werd erkend. Het kind voelt zich dus alsnog misnoegd. Vaak, wanneer kinderen erom vragen precies hetzelfde te krijgen dan hun broer of zus, willen ze eigenlijk gerustgesteld worden dat hun mama of papa ook van hen houdt. Geven we hen eenvoudigweg hetzelfde als broer of zus spreken we deze onderliggende behoefte die ze hebben niet aan. 

Wanneer kinderen ervaren dat we mèt hen oplossingen zoeken voor wat er gebeurt in het leven, zullen ze aan de lijve ondervinden dat een oplossing die voor zus werkt niet per sé als een juiste oplossing aanvoelt voor broer. Er zijn wat dat betreft natuurlijk ook vele andere oplossingen voor het scenario dat ik hier voorstelde, anders dan het kopen van een nieuwe beer. Misschien heeft broer wel een beer die hij graag zou schenken, of misschien besluiten mama en zoon om samen een tekening van een beer te maken voor zus, of misschien willen ze de tijd nemen om écht goed te luisteren naar het verhaal van zus wanneer ze vertelt hoezeer ze beer wel niet mist. Alles kan. Gebeurt dit geregeld in huis dan weet elk kind dat het bij jou als ouder terecht kan wanneer hij of zij met iets zit. Hij of zij weet dat je het nodige zal doen om met hem of haar naar een gepaste oplossing te zoeken. Een oplossing zò passend dat enkel hem het schoentje past. Een verschillende behandeling voor broer en zus? Natuurlijk!