Blog

Ditjes en datjes...

Over hoe opvoeden vandaag òòk kan!

Eenzaam onderweg?

Kies je ervoor om je kindje onvoorwaardelijk te ontvangen op elk moment?

Heel waarschijnlijk kies je er dan voor je kind niet te straffen, noch te belonen. Eerder dan dat je betekenissen “oplegt” aan je kind, luister je, faciliteer je, en speel je in op de natuurlijke wens van je kind om met jou in verbinding te staan. In de praktijk betekent dit dat je niet (vaak) “flink” zal zeggen of “je bent zo mooi, sterk, slim, braaf”, of “wat kan jij goed tekenen” of nog “jij bent zo'n goede springer” en “jij bent voetbalkampioen”. Je zal je eerder horen zeggen “ik zie dat je vrolijk bent, vind je het fijn om me te helpen?” of “Wat vind je van je tekening? Wat ik er bijzonder aan vind is de manier waarop je die wolken hebt getekend. Ik wil maar wat graag weten wat je inspireerde om die techniek te kiezen!” of nog “ik geniet ervan om samen met je op de trampoline te springen!”

Alleen... We leven in een cultuur waarin belonen en straffen zeer courante manieren zijn om met kinderen "in gesprek" te gaan. Mensen zullen dan ook continu je kindje (meestal verbaal) straffen en belonen: in het park, op school, in de crèche, bij de grootouders, bevriende koppels, … Voor de meeste voorbijgangers is “wat ben jij flink!” een slagzin die standaard dienst doet om een relatie aan te gaan met een kind. Hetzelfde voor “wat een mooie trui heb jij aan!” of “waauw, kan jij -dit of dat- al?” Of, andere ouders voelen zich geroepen om “dat mag niet” te zeggen tegen je kindje, in de enige echte "waarom? daarom!" stijl. Je kan al gauw merken dat uiteindelijk ook andere kinderen heel snel het "dat mag niet" of "flink!" overnemen en uitgebreid gaan gebruiken met je kindje.

Deze blog is voor de ouders die er bewust voor kiezen niet te “flink-en”; niet te “dat mag nu eenmaal niet en daarmee uit-en” of te veel te "stop! dat is gevaarlijk-en": het pad is eenzaam. Rondom je zie je quasi iedereen het omgekeerde doen en ook zo met jouw kindje.

Je zou voor minder al eens met je handen in het haar zitten wanneer je je best doet om bewust om te gaan met de betekenissen die je kindje leert. Letten we er zelf op dat we ons kindje niet gaan vergelijken met anderen, dan horen we zeer vaak inhouden zoals "Zie je, dat kindje stapt zelf. Waarom doe jij dat niet?" Kiezen we ervoor de boodschap niet mee te geven dat “iets voor meisjes is” - eerder dan die nadien weer af te leren - merk je misschien dat de meeste mensen je dochter aanspreken op "mooie kledij" of "er goed uit zien." Let je erop dat je je kindje zélf laat experimenteren - op verantwoorde wijze natuurlijk - met vallen en opstaan, kan je merken dat andere ouders snel inspringen met een "dag mag niet, dat is gevaarlijk!" Grootouders gaan er misschien elke dag prat op dat hun kleinkind “zo slim” is (en introduceren dus het idee dat je kindje dat ook niet kan zijn - een goede bron voor faalangst). Misschien vertrouwt je partner er niet in dat zonder belonen de opvoeding wel goed zal komen – dat je kindje écht wel ok is. Ons kind komt met andere woorden vaak toch met deze inhouden thuis. Ik wil met deze blogpost niets anders dan hier even bij stilstaan: terwijl je er zelf bewust voor kiest het niet te doen, reageert je omgeving standaard op je kindje met allerlei verbale vormen van belonen en straffen. Ik voel me eenzaam wanneer dit gebeurt. Niet begrepen. Het doet pijn.

Ergens diep binnenin weet ik dat we voor een culturele omslag staan wat betreft het opvoeden van kinderen. Zoals voor elke culturele verandering zal het een werk van lange duur zijn; een werk van generaties. Steentje voor steentje schuifelen we naar een maatschappij die de subjectiviteit van kinderen in ere laat. Loslaten, zeg ik dan tegen mezelf, en je persoonlijke werk doen. Eén persoon die kiest om een kind onvoorwaardelijk te ontvangen kan een wereld van verschil maken voor dat kind. Ben jij die persoon?